Antropogene radonrisico's
Een verhoogd risico op schadelijk radongas veroorzaakt door menselijke of historische industriële activiteiten op een perceel (bijv. voormalige stortplaatsen), zoals aangeduid door het FANC.
Kenniscentrum
Begrippenlijst
Verklaring van de termen die u tegenkomt in een perceeldossier, van gewestplan en RUP tot watertoets en TAW-waarde.
A
Archeologietoets
Een evaluatie om na te gaan of geplande bodemingrepen (zoals graafwerken voor funderingen en kelders) mogelijk archeologisch erfgoed in de bodem kunnen beschadigen of vernietigen.
Asbestattest
Een wettelijk verplicht certificaat bij de verkoop van gebouwen met bouwjaar vóór 2001, opgemaakt na een inventarisatie van de aanwezige asbesthoudende materialen.
Autosnelwegtoets
Een controle voor percelen in de nabijheid van een autosnelweg om te toetsen aan specifieke regels rond bouwvrije stroken, verkeersveiligheid en geluidshinder (vaak op advies van AWV).
B
Beschermd stadsgezicht
Een door de overheid beschermd geheel van gebouwen en hun omgeving dat vanwege historisch, wetenschappelijk of esthetisch belang bewaard moet worden.
Bestemming (GWP)
De bestemming van een perceel volgens het Gewestplan (bijv. woongebied, agrarisch gebied, industriegebied). Het bepaalt de hoofdfunctie zolang er geen nieuwer RUP of BPA geldt.
Bodemattest
Een verplicht document van de OVAM (bij elke vastgoedoverdracht) dat aantoont of een perceel al dan niet geregistreerd staat als verontreinigde of risicogrond.
Bouwshift (voorheen betonstop)
Het strategische beleid in Vlaanderen om de open ruimte te vrijwaren door compacter te bouwen, kernversterking toe te passen en lintbebouwing af te remmen.
Bouwvrije strook
Een afgebakend deel op een perceel, vaak naast waterlopen, gewestwegen, bossen of buren, waarop wettelijk niet gebouwd mag worden.
BPA (Bijzonder Plan van Aanleg)
Een ouder type gemeentelijk plan dat de bestemmingen van het gewestplan gedetailleerder uitwerkte met specifieke bouwvoorschriften. Blijft rechtsgeldig tot het wordt vervangen door een RUP.
BVO (Bruto Vloeroppervlakte)
De totale oppervlakte van alle bouwlagen van een gebouw bij elkaar opgeteld, gemeten langs de buitenkant van de opgaande buitenmuren (inclusief muren, trapgaten en schachten).
C
CAD (DXF)
CAD (Computer-Aided Design) is de verzamelnaam voor ontwerpsoftware (zoals AutoCAD) voor technische tekeningen. DXF (Drawing Exchange Format) is het universele bestandsformaat om deze tekeningen uit te wisselen.
E
EPB-eisen
De normen rond Energieprestatie en Binnenklimaat waaraan nieuwe en ingrijpend gerenoveerde gebouwen moeten voldoen om energieverlies te beperken.
Erfdienstbaarheid
Een juridisch, notarieel vastgelegd recht dat rust op een perceel ten voordele van een ander perceel (bijvoorbeeld een recht van doorgang voor de buurman).
F
Functiewijziging
Het juridisch wijzigen van het hoofdgebruik van een pand (bijvoorbeeld van een winkel naar een appartement). Dit is in Vlaanderen in de meeste gevallen vergunningsplichtig.
G
Gemeentelijk RUP (gRUP)
Een Ruimtelijk Uitvoeringsplan opgemaakt door de gemeente dat de gedetailleerde stedenbouwkundige voorschriften en bestemmingen op lokaal (wijk- of straat)niveau vastlegt.
Geodata
Geografische of ruimtelijke data gekoppeld aan een locatie, zoals kadastrale percelen, hoogtegegevens, waterlopen, overstromingsgevoeligheid en luchtfoto's.
Gewestelijk RUP (GRUP)
Een Ruimtelijk Uitvoeringsplan opgemaakt door de Vlaamse overheid voor grote infrastructurele werken (zoals snelwegen), havengebieden of grote natuurontwikkelingen.
Gewestplan
De ruimtelijke plannen uit de jaren '70/'80 die het hele grondgebied van Vlaanderen indeelden in functionele zones (woon-, natuur- of industriegebied). Vormt de basis als er geen RUP of BPA is.
GOA (Gemeentelijk Omgevingsambtenaar)
De officiële ambtenaar bij de gemeente die de ingediende omgevingsvergunningen inhoudelijk beoordeelt, adviseert en het dossier voorbereidt voor het schepencollege.
GRB (Grootschalig Referentiebestand)
De officiële, uiterst gedetailleerde topografische basiskaart van Vlaanderen met precieze gegevens over gebouwen, wegen, perceelsgrenzen en infrastructuur.
Grondverzet
De wetgeving en praktische uitwerking rond het uitgraven, transporteren en hergebruiken van gronden (waarbij vaak een technisch verslag of bodemonderzoek vereist is).
H
Hemelwatertoets
Onderdeel van de watertoets dat beoordeelt hoe een project omgaat met regenwater (opvang, hergebruik, infiltratie en buffering conform de GSV Hemelwater).
Herstelvordering
Een rechterlijke of bestuurlijke maatregel (vaak afbraak of boete) die wordt opgelegd bij een stedenbouwkundig misdrijf om een illegale bouwsituatie terug in zijn oorspronkelijke, legale staat te brengen.
I
Inplantingsplan
Een gedetailleerde plattegrond die de exacte locatie, afmetingen en positie van een gepland gebouw op een perceel weergeeft ten opzichte van de perceelsgrenzen en de weg.
ISO 14001
De internationale standaard voor milieubeheersystemen waarmee organisaties hun milieueffecten en -risico's systematisch beheren en beperken.
K
Kadaster
De officiële overheidsdatabank (FOD Financiën) waarin alle onroerende goederen, eigendomssituaties, perceelsgrenzen en het Kadastraal Inkomen (KI) geregistreerd staan.
Kadastrale oppervlakte
De officiële oppervlakte van een perceel zoals opgenomen in de registers van het Kadaster (kan soms licht afwijken van de exacte landmetersopmeting op het terrein).
Kroonlijsthoogte
De maximale bouwhoogte gemeten vanaf het referentiepeil tot aan de bovenkant van de dakgoot of de deksteen van een plat dak (belangrijk stedenbouwkundig voorschrift naast de nokhoogte).
M
Meldingsplichtig
Bepaalde stedenbouwkundige werken of handelingen waarvoor geen volledige vergunning nodig is, maar die wel officieel gemeld moeten worden bij de gemeente via een vereenvoudigde procedure.
MER-screening (Milieueffectrapportage)
Een formele beoordeling binnen de omgevingsvergunning die nagaat of een gepland project aanzienlijke schadelijke gevolgen zal hebben op mens en milieu.
Mercator
De GIS-kaartviewer en datageo-infrastructuur van de Vlaamse overheid (samenhangend met Geopunt Vlaanderen) voor het raadplegen van ruimtelijke gegevens en kaartlagen.
Mobiscore
Een index (op 10) van de Vlaamse overheid die de milieu-impact van verplaatsingen vanaf een bepaalde locatie berekent door de afstand tot voorzieningen en openbaar vervoer te meten.
N
Natuurtoets
Een beoordeling die nagaat of een gepland project schadelijke effecten heeft op beschermde natuur, bossen, planten of diersoorten (zoals in Natura 2000-gebieden).
Nokhoogte
De maximale hoogte van een gebouw met een hellend dak, gemeten vanaf het referentiepeil tot aan het hoogste punt (de nok) waar de dakvlakken samenkomen.
O
Omgeving
In de Vlaamse regelgeving (het Omgevingsloket) de geïntegreerde benadering van zowel stedenbouwkundige aspecten (bouwen, ruimtelijke ordening) als milieuaspecten (natuur, hinder, uitstoot).
Omgevingsloket
Het centrale digitale loket van de Vlaamse overheid (omgevingsloketvlaanderen.be) waar omgevingsvergunningen en meldingen digitaal worden ingediend en opgevolgd.
Omgevingsvergunning
De overkoepelende vergunning voor stedenbouwkundige handelingen, verkavelingen en ingedeelde milieu-exploitaties (vervangt de vroegere bouw- en milieuvergunning).
Ontginnen
Het winnen of afgraven van grondstoffen (zoals zand, grind of klei) uit de bodem. Hiervoor geldt een specifieke vergunningsplicht en herstelplicht voor het landschap.
Overstromingsanalyse
Een onderzoek naar het overstromingsrisico van een terrein of gebouw (gebaseerd op overstromingskaarten en uitgedrukt in een P-score en G-score) om eventuele bouwkundige maatregelen te bepalen.
P
P-score en G-score
De officiële overstromingsscores van respectievelijk het Perceel (P-score) en het Gebouw (G-score), variërend van A (geen risico) tot D (middelgroot risico).
Passende beoordeling
Een diepgaande ecologische studie die vereist is wanneer uit de voortoets blijkt dat een project mogelijk significante schade toebrengt aan een nabijgelegen Natura 2000-natuurgebied.
Perceel
Een afgebakend en opgemeten stuk grond. Vrijwel altijd gekoppeld aan een kadastraal perceel met een unieke identificatie (afdeling, sectie, nummer).
Planbaten en Planschade
Een heffing of vergoeding wanneer een perceel respectievelijk meer of minder waard wordt doordat de overheid de bestemming via een nieuw RUP wijzigt (bijvoorbeeld van landbouw naar wonen, of omgekeerd).
Provinciaal RUP (PRUP)
Een Ruimtelijk Uitvoeringsplan opgemaakt door de provincie, vaak gebruikt voor grensoverschrijdende projecten, grootschalige bedrijventerreinen of provinciale domeinen.
R
Rioleringstoets
Een controle op de correcte aansluiting van afval- en hemelwater op het openbare rioolstelsel en de verplichting tot gescheiden afvoer.
Rooilijn
De wettelijke grens tussen het openbaar domein (straat, trottoir) en de private eigendom waar bouwwerken niet zomaar voorbij mogen komen.
Ruimtelijke plannen
De overkoepelende term voor officiële bestemmings- en beleidsplannen van de overheid (zoals Gewestplannen, BPA's en RUP's) die bepalen wat waar gebouwd mag worden.
RUP (Ruimtelijk Uitvoeringsplan)
De hedendaagse juridische opvolger van het BPA. Een RUP legt stedenbouwkundige voorschriften vast op gemeentelijk (gRUP), provinciaal (PRUP) of gewestelijk (GRUP) niveau.
S
Spoorweglijntoets
Een toetsing voor projecten nabij spoorwegen op het gebied van veiligheidsafstanden, bouwvrije zones, geluid en trillingen (in overleg met Infrabel).
Stedenbouwkundige verordening
Een regelgevend document van een gemeente, provincie of het Gewest met aanvullende bouwregels (bijv. m.b.t. bouwhoogtes, parkeernormen of regenwater).
Stikstoftoets
Een berekening van de verwachte stikstofdepositie op nabijgelegen kwetsbare natuurgebieden ter naleving van de stikstofwetgeving (PAS).
T
TAW-waarden
Tweede Algemene Waterpassing. De officiële referentiehoogte in België (waarbij 0 meter TAW het gemiddeld zeeniveau bij laagwater in Oostende is) voor de exacte hoogteligging van terreinen en gebouwen.
Toetsen & analyses
Een automatische of handmatige controle van een perceel of bouwproject aan de geldende wet- en regelgeving (zoals watertoets, milieu-analyses en ruimtelijke randvoorwaarden).
V
Vergunning
De formele, juridische toestemming van de overheid (vaak de gemeente) om te mogen bouwen, verbouwen, verkavelen of een milieubelastende activiteit uit te voeren.
Vergunningsplichtig
Handelingen of bouwwerken waarvoor verplicht vooraf een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd en verleend door de overheid.
Verkaveling
Het opdelen van een grond in meerdere loten om te bouwen of te verkopen, gebonden aan specifieke verkavelingsvoorschriften.
Verkavelingsvergunning
De vergunning (officieel: omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden) die nodig is om een grond op te splitsen in meerdere bouwloten, inclusief de bijbehorende voorschriften.
Verkavelingsvoorschriften
De specifieke, juridisch bindende bouwregels (zoals materiaalgebruik, bouwdiepte en inplanting) die verbonden zijn aan een specifiek verkaveld lot in een goedgekeurde verkaveling.
Verkavelingswijziging
De procedure om de bestaande voorschriften, lotgrenzen of bebouwingsvoorwaarden van een vroeger goedgekeurde verkaveling juridisch te veranderen.
Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO)
Het centrale wetgevende kader en de gecoördineerde decreten voor ruimtelijke ordening, vergunningen en handhaving in Vlaanderen.
VLAREM II
Het Vlaams Reglement inzake de Milieuhygiëne dat alle concrete milieu- en exploitatievoorwaarden vastlegt voor ingedeelde inrichtingen en activiteiten.
Voorkooprecht (RVV)
Het wettelijke recht van bepaalde overheidsinstanties (zoals VLM of een woonmaatschappij) om bij een geplande vastgoedverkoop in de plaats van de koper te treden tegen dezelfde prijs.
Vrijstellingsbesluit
Het Vlaamse besluit dat exact vastlegt welke kleinschalige bouwwerken en functiewijzigingen zijn vrijgesteld van de vergunningsplicht.
W
Watertoets
De wettelijk verplichte overkoepelende beoordeling van de impact van een project op het watersysteem (grondwater, oppervlaktewater, waterkwaliteit en overstromingsrisico).
Woonuitbreidingsgebied
Gronden op het gewestplan die bestemd zijn voor woningbouw, maar pas na een expliciete goedkeuring of vrijgave (vaak via een lokaal plan of principedossier) bebouwd mogen worden.
Z
Zaak der wegen
De specifieke gemeentelijke procedure die moet worden doorlopen wanneer een bouwproject impact heeft op het openbaar domein (aanleg, wijziging of afschaffing van wegen).
Zonevreemdheid
De juridische status van een gebouw of functie die (vaak historisch) legaal vergund is, maar niet meer overeenstemt met de huidige bestemming op het gewestplan of RUP (bijv. een woning in agrarisch gebied).